مهاجرت و اقامتتابعیت و پاسپورت رومانی

تابعیت و شهروندی رومانی

منبع: سازمان ملی تابعیت (ANC) — قوانین قانون شماره ۲۱/۱۹۹۱
پاسپورت جدید رومانی

پاسپورت رومانی — عکس: ویکیمدیا کامنز

دریافت تابعیت رومانی بالاترین سطح ادغام در این کشور است که به شما پاسپورت رومانیایی و تمامی حقوق شهروندی اتحادیه اروپا را اعطا می‌کند. مسیر اصلی برای اتباع خارجی جهت کسب این تابعیت، تقاضا بر اساس قانون تابعیت رومانی (ماده ۸ قانون ۲۱/۱۹۹۱) است که نیازمند حداقل ۸ سال اقامت قانونی مستمر (یا ۵ سال در صورت ازدواج با شهروند رومانیایی) می‌باشد. علاوه بر رعایت مدت زمان حضور، سازمان ملی تابعیت (ANC) متقاضیان را از نظر وفاداری به دولت، نداشتن سابقه کیفری، استقلال مالی، و موفقیت در آزمون زبان، فرهنگ و قانون اساسی رومانی مورد ارزیابی دقیق قرار می‌دهد.

1شرایط اصلی اخذ تابعیت

  • سکونت قانونی مستمر حداقل ۸ سال در خاک رومانی؛ این مدت برای فردی که با شهروند رومانیایی ازدواج کرده و با او زندگی می‌کند، به ۵ سال از تاریخ ازدواج کاهش می‌یابد.
  • غیبت بیش از ۶ ماه در یک سال، آن سال را از محاسبه دوره سکونت حذف می‌کند.

2سایر شرایط قانونی

  • اثبات وفاداری به دولت رومانی از طریق رفتار و عملکرد، و نداشتن سابقه اقدام علیه نظم عمومی یا امنیت ملی.
  • آشنایی با زبان رومانیایی (خواندن و نوشتن)، قانون اساسی و سرود ملی، و آگاهی مقدماتی از فرهنگ و تمدن رومانی.
  • این مورد باید بر اساس مقررات جاری و شرایط فردی بررسی شود.

3زمان‌بندی و مرجع رسیدگی

  • درخواست‌ها نزد سازمان ملی تابعیت (Autoritatea Națională pentru Cetățenie / ANC) ثبت می‌شود.
  • طبق قانون ۱۴/۲۰۲۵ (اصلاحیه قانون ۲۱/۱۹۹۱)، مهلت قانونی رسیدگی ANC از ۵ ماه به ۲ سال افزایش یافت (با امکان تمدید ۶ ماهه در موارد موجه) — این عدد اکنون سقف رسمی است، نه صرفاً میانگین آماری.
  • این مورد باید بر اساس مقررات جاری و شرایط فردی بررسی شود.

📈«۲ سال» واقعاً یعنی چه؟ آمار واقعی رسیدگی ANC

مهلت ۲ ساله دقیقاً به این دلیل در قانون ۱۴/۲۰۲۵ گنجانده شد که ANC دیگر قادر به رعایت مهلت قبلی ۵ ماهه نبود و با شکایات متعدد بابت تاخیر مواجه شده بود. آمار واقعی نگران‌کننده‌تر از این عدد است: طبق تحلیل حقوقی Legal500، از ۳۸٬۹۸۱ درخواست ثبت‌شده در سال ۲۰۲۳، فقط ۰٫۳۷٪ تا پایان همان سال تایید نهایی شدند؛ در سال ۲۰۲۴، از ۵۰٬۳۵۰ درخواست جدید، تا پایان سال هیچ پرونده‌ای تایید نشد؛ و تا مارس ۲۰۲۵، با وجود ۳٬۹۷۶ درخواست تازه دیگر، همچنان هیچ‌کدام تایید نشده بود. این یعنی «۲ سال» را باید یک کف انتظار در نظر گرفت، نه سقف تضمین‌شده.

مهم‌ترین نکته برای ایرانیان: تابعیت دوگانهقانون رومانی (ماده ۸ قانون ۲۱/۱۹۹۱) نیازی به انصراف از تابعیت قبلی برای اخذ تابعیت رومانی ندارد — رومانی به‌صراحت تابعیت چندگانه را برای تازه‌تابعیت‌شدگان می‌پذیرد. اما نکته کلیدی از سمت ایران است: قانون ایران به‌طور خودکار تابعیت ایرانی کسی که تابعیت کشور دیگری می‌گیرد را باطل نمی‌کند؛ در واقع اگر این کار بدون طی تشریفات رسمی ترک تابعیت انجام شود، دولت ایران عملاً آن تابعیت خارجی را نادیده می‌گیرد و همچنان فرد را صرفاً ایرانی می‌داند. ترک رسمی تابعیت ایران نیازمند رأی هیئت وزیران، حداقل ۲۵ سال سن، انجام خدمت سربازی (برای آقایان)، انتقال املاک ایرانی به اتباع ایرانی ظرف یک سال، و خروج از ایران ظرف سه ماه پس از ترک تابعیت است — فرآیندی که اغلب برای مردان مشمول سربازی رد می‌شود. پیش از هرگونه اقدام، حتماً با یک وکیل متخصص حقوق تابعیت مشورت کنید؛ شماره دقیق ماده قانونی ایران در منابع مختلف متفاوت ذکر شده (برخی ماده ۹۸۸ قانون تابعیت ۱۹۳۴، برخی ماده ۹۷۶ قانون مدنی) و نیاز به تایید نهایی حقوقی دارد.

مصاحبه/آزمون این مرحله رسماً یک «مصاحبه» نزد کمیسیون تابعیت است، نه یک آزمون کتبی استاندارد: طبق صفحه رسمی ماده ۸ در cetatenie.just.ro، محتوای آن شامل خواندن و نوشتن رومانیایی، آشنایی با اصول قانون اساسی، خواندن سرود ملی، و اطلاعات مقدماتی از فرهنگ، تاریخ و جغرافیای رومانی است. همان سایت رسمی بانک سوالات نمونه را نیز برای دانلود و آمادگی منتشر کرده است.

منابع: avocatpavel.com (تحلیل قانون ۱۴/۲۰۲۵)، Legal500 (تحلیل آماری رسیدگی ANC)، cetatenie.just.ro (صفحه رسمی ماده ۸)، Library of Congress – گزارش قوانین تابعیت ایران، globalcit.eu (متن تلفیقی قانون ۲۱/۱۹۹۱). شماره دقیق ماده قانون تابعیت ایران بین منابع متفاوت است و نیاز به تایید حقوقی نهایی دارد؛ نرخ قبولی مصاحبه ANC در منابع رسمی منتشر نشده است.

توجه دقیق‌تر: صفحه رسمی ماده ۸ روی cetatenie.just.ro برخلاف صفحه «ترک تابعیت» (که مبلغ دقیق ۶۰۰ لئو را صریحاً اعلام می‌کند)، برای خودِ «اخذ» تابعیت هیچ مبلغ ثابتی منتشر نکرده — این دو هزینه را با هم اشتباه نگیرید. منابع ثانویه (غیررسمی) ارقام متناقضی ذکر می‌کنند (از رایگان بودن ثبت پرونده تا حدود ۲۰۰ لئو هزینه تمبر/ثبت، تا ~۲۲۰ یورو برای اظهارنامه‌های کنسولی جداگانه) که هیچ‌کدام منبع رسمی مشخصی ندارند. هزینه‌های واقعی شما عمدتاً از ترجمه رسمی، آپوستیل/لژالیزاسیون و اظهارنامه‌های نوتاری خواهد بود، نه یک «عوارض پرونده» ثابت. پیش از اقدام، حتماً در همان لحظه ثبت پرونده مبلغ دقیق را از باجه ANC یا با تماس تلفنی تایید کنید.

⚖️در صورت تاخیر غیرموجه ANC

همانند IGI، سازمان ملی تابعیت (ANC) نیز یک نهاد دولتی است و مشمول قانون دادرسی اداری رومانی (Legea nr. 554/2004) می‌شود. اگر پرونده شما فراتر از مهلت قانونی جدید ۲ ساله (با احتساب تمدید احتمالی ۶ ماهه) بدون توضیح معلق بماند، حق دارید با کمک وکیل حقوق اداری علیه این سکوت یا تاخیر به دادگاه اداری شکایت کنید — این ابزار قانونی کمتر شناخته‌شده اما واقعی است.

سوالات متداول

پروسه بررسی پرونده تابعیت چقدر زمان می‌برد؟

طبق قانون ۱۴/۲۰۲۵، مهلت قانونی رسمی ۲ سال است (با امکان تمدید ۶ ماهه)؛ اما آمار واقعی ANC نشان می‌دهد بسیاری از پرونده‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ حتی تا پایان همان بازه هم تایید نشدند، پس بهتر است این عدد را یک کف انتظار در نظر بگیرید نه یک تضمین.

اگر تابعیت رومانی را بگیرم، آیا تابعیت ایرانی‌ام را از دست می‌دهم؟

رومانی نیازی به انصراف از تابعیت قبلی ندارد. اما ایران هم به‌طور خودکار تابعیت شما را باطل نمی‌کند مگر از طریق فرآیند رسمی و دشوار ترک تابعیت (تایید هیئت وزیران) اقدام کنید؛ در عمل بسیاری افراد بدون طی این فرآیند، از دید ایران همچنان صرفاً ایرانی محسوب می‌شوند. پیش از تصمیم‌گیری حتماً با وکیل متخصص مشورت کنید.

آیا آزمون زبان و قانون اساسی برای دریافت تابعیت دشوار است؟

این مرحله رسماً یک مصاحبه نزد کمیسیون تابعیت است (نه آزمون کتبی استاندارد) و شامل خواندن/نوشتن رومانیایی، اصول قانون اساسی، سرود ملی و اطلاعات مقدماتی فرهنگ/تاریخ/جغرافیای رومانی است؛ ANC بانک سوالات نمونه را روی cetatenie.just.ro منتشر کرده که می‌توانید از قبل مطالعه کنید.

اگر پرونده‌ام بیش از حد معمول طول کشید چه اقدامی می‌توانم انجام دهم؟

طبق قانون ۵۵۴/۲۰۰۴، می‌توانید ظرف ۶ ماه از تاخیر یا سکوت غیرموجه فراتر از مهلت ۲ ساله جدید، با کمک وکیل متخصص حقوق اداری علیه ANC در دادگاه اداری شکایت کنید.

آیا پاسپورت رومانی الان بدون ویزا به آمریکا سفر می‌کند؟

خیر — با وجود اینکه در برخی سایت‌های دیگر خلاف این عنوان شده. در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۵ وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) عضویت رومانی در برنامه معافیت ویزا (Visa Waiver Program) را با اجرای برنامه‌ریزی‌شده از ۳۱ مارس ۲۰۲۵ اعلام کرد؛ اما پیش از آن تاریخ، DHS این تصمیم را برای بازبینی امنیتی متوقف کرد و در نهایت در ۲ می ۲۰۲۵ رسماً آن را لغو کرد (اعلامیه رسمی dhs.gov). یعنی تا این لحظه شهروندان رومانیایی همچنان باید مانند گذشته ویزای B-1/B-2 آمریکا دریافت کنند. برای رتبه قدرت پاسپورت، طبق شاخص هنلی (Henley Passport Index)، ویرایش ژانویه ۲۰۲۶، رومانی رتبه ۱۱ جهان را با دسترسی بدون ویزا/ویزای فرودگاهی به ۱۷۸ مقصد دارد.

📚مطالب مرتبط و گام‌های بعدی

راهنماهای پیشنهادی برای تکمیل اطلاعات و تسهیل فرآیند اقدام:

این راهنما بخشی از مجموعه «مهاجرت و اقامت» است.

مشاهده همه راهنماهای مهاجرت و اقامت
📋

می‌خواهید شرایط خودتان را بررسی کنیم؟

اطلاعات اولیه خود را ارسال کنید تا مسیر مناسب شما مشخص شود.